Gozo. 🏝️ Spokojniejsza siostra Malty

Gozo to spokojniejsza siostra Malty: mniej wieżowców, więcej pól, klifów i ciszy. Z Valletty dopłyniesz tu szybkim promem w ok. 45 minut, więc nawet jednodniowy wypad ma sens – a jeśli zostaniesz na noc, zwiedzisz wyspę bez pośpiechu.

Jak dopłynąć na Gozo

Na Gozo pływają dwa rodzaje promów. Zwykły, także z autami, płynie z Ċirkewwy na północy Malty. Szybki, tylko dla pasażerów, startuje w Valletcie, a do tego w Sliemie i Buġibbie. Wybór zależy od bazy.

Śpisz w Valletcie albo w Sliemie? Szybki prom oszczędzi Ci jazdy autobusem do Ċirkewwy, która z Valletty trwa ponad godzinę. Autem popłyniesz tylko promem Gozo Channel.

Jeśli chcesz objechać Gozo we własnym tempie, auto wynajmiesz już na lotnisku Malty: porównaj auta na lotnisku w DiscoverCars (link partnerski). W warunkach wynajmu sprawdź, czy wolno zabrać auto na prom, i pamiętaj o ruchu lewostronnym. Wszystkie połączenia na Malcie znajdziesz w tekście Komunikacja na Malcie.

Autobusy na Gozo

Gozo jest mniej więcej trzy razy mniejsze od Malty: ma 67 km². Z jednego końca na drugi jest ok. 14 km, a wszerz – 7 km. Większość atrakcji leży niecałe 30 minut jazdy od stolicy wyspy, Victorii (po maltańsku Rabat). Stamtąd rozjeżdża się też większość autobusów Malta Public Transport, z tymi samymi biletami co na Malcie.

Cytadela w Victorii

Najpierw dobra wiadomość: mury, bastiony i uliczki Cytadeli (Ċittadella) są dostępne bezpłatnie, całą dobę, przez cały rok. Spacer po murach możesz więc zaplanować nawet po zmroku. Z góry masz panoramę 360°, a widok sięga aż Malty.

Te mury pamiętają ciężkie czasy. W 1551 r. pod Cytadelę podeszli Turcy. Oblężenie trwało krótko, a prawie całą ludność Gozo wzięto w niewolę. Fortyfikacje odbudowali potem joannici, na przełomie XVI i XVII w. Po renowacji ze środków UE Cytadelę otwarto ponownie w 2016 r. i dziś jest dostępna także dla osób z niepełnosprawnościami.

Co jest w środku? Old Prison to najstarsze zachowane więzienie na Gozo, z największą znaną na Wyspach Maltańskich kolekcją historycznych graffiti: statki, odciski dłoni, krzyże i gry. Joannici zamykali tu niesfornych rycerzy. W Gran Castello Historic House zobaczysz połączone domy z wnętrzem z XVIII w., młyn napędzany przez zwierzęta i krosna. A w Cittadella Visitors’ Centre – kilkuminutowy film w kinie z dźwiękiem przestrzennym i ekrany dotykowe.

Katedrę Wniebowzięcia NMP zaprojektował Lorenzo Gafà, a zbudowano ją w latach 1697–1711, w stylu barokowym. Kopuły nigdy nie postawiono. Zamiast niej jest płaski strop z namalowaną w 1739 r. iluzją kopuły. Spójrz w górę i sprawdź, czy dasz się nabrać. Biletu do katedry nie ma w combo, kupisz go osobno w sklepie katedralnym.

• Ċittadella Combo (Heritage Malta) – 5 € dla dorosłych: jedno wejście do Old Prison, Gran Castello Historic House i Cittadella Visitors’ Centre, ważny 30 dni od pierwszego użycia. Młodzież 12–17 lat, seniorzy 60+ i studenci płacą 3,50 €, dzieci 6–11 lat 2,50 €, do 5 lat wstęp wolny.
• Discover Gozo Combo (Heritage Malta) – 13 € dla dorosłych (seniorzy i studenci 9 €, dzieci 7 €), ważny 30 dni: trzy obiekty z Ċittadella Combo plus Ġgantija z wiatrakiem Ta’ Kola. Osobno zapłacisz za nie 15 €.
• Godziny: Old Prison i Gran Castello wt–nd 9:00–17:00. Visitors’ Centre od marca do grudnia wt–nd 9:00–17:00, w styczniu i lutym zamknięte także w środy; ostatnie wejście 16:30, informacje w 8 językach. W poniedziałki wszystkie trzy obiekty są zamknięte – zostaje darmowy spacer po murach.

Świątynie Ġgantija w Xagħrze

Ġgantija to dwie megalityczne świątynie z późnego neolitu. Południowa powstała ok. 3600 p.n.e., a północna ok. 400 lat później. Południowa ma więc ponad 5,5 tys. lat. Piramidy w Gizie są młodsze.

Tu zaczął się wpis UNESCO. W 1980 r. na listę trafiła sama Ġgantija, a w 1992 r. dołączyło pięć innych świątyń i powstał wspólny wpis „Megalithic Temples of Malta”.

• Bilet łączony z wiatrakiem Ta’ Kola: dorośli 10 €, młodzież 12–17 lat, seniorzy 60+ i studenci 8 €, dzieci 6–11 lat 6 €, do 5 lat wstęp wolny. Jeśli idziesz też do Cytadeli, taniej wyjdzie Discover Gozo Combo.
• Godziny: od 1.11.2026 do 3.01.2027 świątynie i Ta’ Kola są otwarte codziennie 9:00–17:00 (latem 2026 10:00–18:00), także w poniedziałki; ostatnie wejście 30 minut przed zamknięciem. Godziny od 4 stycznia 2027 r. sprawdź przed wyjazdem.

Do świątyń wchodzi się przez centrum interpretacyjne przy Triq John Otto Bayer w Xagħrze. Są otwarte także w poniedziałki, więc to plan na dzień, w którym muzea w Cytadeli mają wolne.

Dwejra: Inland Sea, Blue Hole i Azure Window, którego już nie ma

Azure Window już nie zobaczysz. Słynny skalny łuk zawalił się razem z filarem podczas sztormu 8 marca 2017 r. Nikt nie ucierpiał. Wchodzić na łuk i tak nie było wolno już od końca 2016 r. Dziś w tym miejscu jest punkt nurkowy.

Dwejra ma jednak więcej. Inland Sea to płytka laguna połączona z morzem tunelem w skale. Rybacy przewożą przez niego turystów łódkami na otwarte morze, a ceny i godziny rejsów sprawdzisz na miejscu. Nad laguną stoi kaplica św. Anny z 1963 r., jest kawiarnia, parking i toalety. Obok czeka Blue Hole: skalna studnia połączona z morzem podwodnym łukiem, jedno z popularnych miejsc nurkowych na Gozo.

Swoją historię ma też Fungus Rock. Na tej skale-wysepce rosła roślina Cynomorium coccineum, uważana za leczniczą. To nie grzyb, tylko pasożyt, ale nazwa została. W 1746 r. Wielki Mistrz Pinto zakazał wstępu na skałę i postawił strażnika, a rycerze przeprawiali się na nią koszem na linie. Dziś strażnika zastępują przepisy: to rezerwat przyrody i obszar Natura 2000.

Do Dwejry dojedziesz z Victorii autobusem 311, przez Għarb i San Lawrenz. Wiatr i fale przy Gozo sprawdzisz przed wyjazdem na stronie pogoda na Malcie.

1

2

3

4

1: Uliczka w Cytadeli w Victorii, fot. Bradley Pritchard Jones / Unsplash, 2: Inland Sea w Dwejrze z góry, fot. Ryan Falzon / Unsplash, 3: Ramla Bay z czerwonym piaskiem, fot. Przemyslaw Smit / Unsplash, 4: Zatoka Xlendi, fot. Marc Kleen / Unsplash

Plaże na Gozo

Piasek czy skały? Na Gozo jedno i drugie. Na kąpiel nastaw się od czerwca do października, gdy morze ma 22–27 °C.

• Ramla – czerwony piasek i Błękitna Flaga (2025). Pod piaskiem kryją się rzymskie pozostałości. Autobus 302 z Victorii, ok. 25 min.
• Marsalforn – mała piaszczysta plaża i płaskie skały, Błękitna Flaga (2025). Autobus 310 z Victorii albo 322 z Mġarr.
• Xlendi – dawna wioska rybacka z małą plażą (piasek i skały) i płytką wodą przy brzegu. Nad zatoką stoi wieża z 1650 r., najstarsza wolnostojąca wieża przybrzeżna na Gozo. Autobusy 306 i 330.
• Wied il-Għasri – kamienista zatoczka na końcu wąskiej doliny, schodki wykute w klifie. Przy ładnej pogodzie to spokojne kąpielisko, ale przy wietrze fale biją o klify.

Plaże Malty i Gozo zestawione obok siebie znajdziesz w przewodniku Plaże na Malcie.

Saliny w Xwejni: szachownica z soli

Na zachód od Marsalforn, za zatoką Qbajjar i wokół zatoki Xwejni, wybrzeże wygląda jak szachownica. To saliny. Sól pozyskuje się tu od ok. 350 lat, metodą znaną od czasów fenickich i rzymskich, i nadal prowadzą je rodziny. Zbiory trwają od połowy maja do września, a poza sezonem zobaczysz same baseny. Z Marsalforn dojdziesz tu spacerem wzdłuż brzegu.

Bazylika Ta’ Pinu

Narodowe sanktuarium Matki Bożej Ta’ Pinu stoi w Għarb. Obecny kościół zbudowano w latach 1922–1932, a starą kaplicę zachowano za ołtarzem. 26 maja 1990 r. mszę odprawił tu Jan Paweł II. Dwadzieścia lat później, 18 kwietnia 2010 r., Benedykt XVI przekazał sanktuarium Złotą Różę. Wstęp jest wolny. Z Victorii dojedziesz tu autobusem 308.

1

2

3

1: Megalityczne świątynie Ġgantija, fot. Eva Darron / Unsplash, 2: Dwejra – tu stało Azure Window, fot. Arne Hellin / Unsplash, 3: Ramla widziana z jaskini Tal-Mixta, fot. Evy van Kan / Unsplash

Gozo w jeden dzień – plan

Dzień zaczynasz w Victorii, bo stamtąd rozjeżdżają się autobusy na całą wyspę. Resztę ułożysz pod pogodę i dzień tygodnia.

Gozo zimą: żywa szopka w Għajnsielem

Betlehem f’Għajnsielem, czyli Betlejem w Għajnsielem, założył Franco Ciangura. Zamiast figurek są tu ludzie. W żywej szopce, zbudowanej jak cała wioska, gra ponad 150 mieszkańców, są zwierzęta, rzemiosło i targ, a wszystko kilka kroków od portu Mġarr. Oficjalnie szopka działa od 2008 r. Wstęp jest wolny, a datki trafiają do organizacji pozarządowych i na lokalne projekty.

Szopka działa tylko w 10 dni sezonu, głównie w weekendy i święta, zwykle po południu, do 19:00. Wyjątek to środa 16 grudnia: wtedy tylko rano. Terminy 2026/27 na Ta’ Passi Fields w Għajnsielem:

• sob. 12.12: 14:30–19:00, niedz. 13.12: 15:00–19:00
• śr. 16.12: 9:30–12:00
• sob. 19.12: 16:00–19:00, niedz. 20.12: 15:00–19:00
• pt. 25.12: 16:00–19:00, sob.–pon. 26–28.12: 14:30–19:00
• pt. 1.01.2027: 16:00–19:00

Terminy czasem dochodzą, więc przed wyjazdem zajrzyj do kalendarza Events in Gozo.

Szopka to nie wszystko. 8 grudnia w Victorii, przy kościele franciszkanów, idzie procesja i są fajerwerki, a 13 grudnia osada Santa Lucija świętuje dzień św. Łucji. W lutym przychodzi karnawał, w 2027 r. w dniach 5–9.02. W Nadur jest spontaniczny i satyryczny, a zaczyna się po zmroku. Więcej o tej porze roku przeczytasz w tekście Malta w grudniu.

Comino i Blue Lagoon z Gozo

Z portu Mġarr łodzie płyną na Comino ok. 15 minut, krócej niż z Ċirkewwy na Malcie. Na ląd w Blue Lagoon wejdziesz tylko z bezpłatną rezerwacją online, obowiązkową od 1.05.2025. Naraz może tam być najwyżej 4000 osób. Rezerwację, rejsy i prognozę fal znajdziesz w przewodniku Blue Lagoon na Comino.

Nocleg na Gozo

Na Cytadelę, Dwejrę i Ġgantiję wystarczy jeden dzień. Jeśli chcesz dołożyć plaże, saliny albo szopkę, zostań na noc. Victoria to węzeł autobusowy wyspy, a Marsalforn leży nad plażą z Błękitną Flagą (2025), blisko salin.

Jeśli wolisz budzić się nad morzem, sprawdź noclegi w Marsalforn na Booking.com (link partnerski). Jak Gozo wypada na tle innych baz, pokazuje porównanie Gdzie spać na Malcie.

Najczęstsze pytania