Kuchnia maltańska. 🥧 Co zjeść na Malcie

Od czego zacząć jedzenie na Malcie? Od pastizzi. Ciepłe, kruche, z ricottą albo groszkiem – to maltańska przekąska numer jeden. Ja wybrałam ricottę i były pyszne. A potem przyszło zaskoczenie: knajpki są tu super, a włoskie makarony i pizza – wyjątkowo dobre.

Na szybko: pastizzi, qassatat, ftira i ħobż biż-żejt

Kuchnia maltańska jest rustykalna. Czuć w niej bliskość Sycylii i Afryki Północnej, ale ma własny charakter. Najprościej zacząć od przekąsek.

Pierwsze są pastizzi, ulubiona słona przekąska Maltańczyków. Ciasto jest listkowe, a jada się je na gorąco: do kawy albo do wina, zwłaszcza w chłodne dni. Zimą trafisz więc w sam raz. Obok nich szukaj qassatat, tradycyjnych wypieków z nadzieniem. Jedna z klasycznych wersji to szpinak z anchois.

Na coś bardziej sycącego weź ftirę. To płaski chleb na zakwasie: gruba skórka, lekki, dziurawy miąższ. Piecze się go w wyższej temperaturze niż inne maltańskie chleby, a piekarze nadal formują go ręcznie. Dostaniesz go przekrojonego i nadzianego oliwą, pomidorem, tuńczykiem, kaparami i oliwkami. Na Gozo ftira oznacza co innego: rodzaj tradycyjnej pizzy, np. z anchois albo świeżym serem.

Latem, na plażę, pasuje ħobż biż-żejt: chleb z oliwą, natarty pomidorami, z tuńczykiem, cebulą, czosnkiem i kaparami albo z miętą, serem owczym i anchois. Sam chleb, ħobż, ma zresztą swoją stolicę. Od czasów joannitów jest nią Ħal Qormi, zwane „Casal Fornaro”, czyli wioską piekarzy – i do dziś to centrum piekarnictwa na wyspach.

Chcesz spróbować kilku przekąsek naraz i od razu wiedzieć, co jesz? Wybierz pieszą wycieczkę kulinarną po Valletcie, np. trasę street foodu i kultury (link partnerski) – od ok. 240 zł (cena z GetYourGuide, październik 2026).

Dania, których warto szukać

Najpierw królik. Stuffat tal-fenek, gulasz z królika, uważa się za danie narodowe Malty. Podaje się go z maltańskimi ziemniakami i warzywami. Za tym talerzem stoi historia: w XVIII w. Zakon ograniczał polowania, a chłopski posiłek z królika stał się symbolem sprzeciwu wobec jego rządów. Jesz więc gulasz z buntem w tle.

Jesienią szukaj lampuki, czyli koryfeny. Pojawia się w menu po sezonie miecznika i tuńczyka, a najwięcej jest jej w maltańskich wodach w październiku. Zamów torta tal-lampuki, placek z tą rybą.

W chłodny wieczór sięgnij po zupę. Minestra to bardzo gęsta zupa warzywna na zimowe wieczory, a aljotta – czosnkowa zupa rybna, robiona wtedy, gdy ryb jest pod dostatkiem. Jest też soppa tal-armla, czyli „zupa wdowy”, a w niej mała, okrągła ġbejna z mleka owczego albo koziego.

Do chleba i oliwy podaje się bigillę, pastę z bobu z czosnkiem. Stoi na ladzie większości sklepów spożywczych, więc spróbujesz jej i bez restauracji. Z warzyw jest jeszcze kapunata, maltańska wersja ratatouille. A na rodzinne okazje Maltańczycy zapiekają: timpana to bogaty makaron zapiekany w cieście, imqarrun il-forn – zapiekany makaron, a ross il-forn – zapiekany ryż.

Ġbejniet, czyli serki z Gozo

Ġbejniet (lp. ġbejna) to małe, okrągłe serki z mleka owczego albo koziego, z których słynie Gozo. Są świeże, suszone albo pieprzowe. Podaje się je do oliwek i wina, a w domach nadziewa się nimi ravioli.

Słodycze i smaki z kalendarza

Maltańskie słodycze mają swój kalendarz. Latem na festach wiejskich je się imqaret, ciastka z daktylami, i qubbajt, czyli nugat. Kannoli, smażone, chrupiące rurki z ricottą, są po sycylijsku. Resztę wyznaczają święta:

Karnawał w 2027 r. przypada w lutym, a Wielkanoc w marcu. W Trzech Miastach wielkanocne obchody należą do najżywszych na wyspach. Terminy i dni wolne znajdziesz w tekstach Malta w lutym i Malta w marcu, a świąteczny grudzień – w tekście Malta w grudniu.

Co pić na Malcie?

Maltański smak w butelce to Kinnie: gorzko-słodki napój gazowany z gorzkich pomarańczy i mieszanki ziół, produkowany od 1952 r. Piwo? Cisk, lager od 1929 r. Zaczynał jako Cisk Munchener z Malta Export Brewery, która w 1948 r. połączyła się z Simonds Farsons. Ta sama firma, Simonds Farsons Cisk, robi dziś oba.

Z win szukaj tych z rodzimych szczepów: Ġellewża i Għirgentina. Maltańskie wina zdobywają nagrody za granicą, a winnice zapraszają na zwiedzanie z degustacją. Na koniec likier z opuncji (bajtra), jeden z gozitańskich przetworów, obok m.in. limoncello, likieru granatowego i dżemu z opuncji. Opuncja trafiła na Maltę ok. początku XVI w., a jej owoce je się też na surowo. Granaty rosną zresztą w maltańskich ogródkach – te pęknięte od słodyczy wypatrzyłam w grudniu niedaleko Mdiny.

1

2

3

4

1: Opuncje z owocami, 2: Granaty w Rabacie, 3: Kawiarnie na schodach Valletty, 4: Restauracje nad zatoką Spinola. Fot. Ewelina Podrez-Siama 2025

Niedzielny targ rybny w Marsaxlokk

Marsaxlokk to główny port rybacki wysp, z kolorowymi łodziami luzzu z „okiem” na dziobie. W niedzielę działa tu targ. Zaczynał jako rybny i do dziś na straganach leży nocny połów: ryby wszelkich kształtów, kolorów i rozmiarów oraz owoce morza złowione tego ranka. Obok – miód, dżemy, wino, warzywa, pamiątki i ubrania. W wiosce jest też wiele restauracji rybnych, a plan całego dnia na południu wyspy znajdziesz w przewodniku Marsaxlokk i południe Malty.

Jak dojechać na targ i do Valletty

Do Valletty, gdzie startują spacery kulinarne, z lotniska jedzie autobus TD4: ok. 15 minut, bilet 3 €. Resztę połączeń znajdziesz w tekście Komunikacja na Malcie.

Mini-słowniczek z menu

Najczęstsze pytania